Vraag een willekeurig iemand om ergens een in knoop te leggen en in veel gevallen zal het resultaat de knoop zijn die in dit eerste artikel van de rubriek De Knoop centraal staat: De zaksteek. Als je een boterhamzakje met je lunch dichtknoopt dan weet je direct waar de naam vandaan komt. Misschien wel de simpelste knoop (en wellicht de enigeā€¦) die vele mensen kennen.

De zaksteek wordt van oudsher veel gebruikt in de klim en bergsport en heeft een paar belangrijke toepassingen. Ook zijn er toepassingen uit het verleden die nu niet meer worden gebruikt.

Eerst even over knopen in het algemeen; een knoop voor de klim- en bergsport moet makkelijk te leggen zijn, niet losgaan bij het beoogde gebruik, en na belasting weer relatief eenvoudig te openen zijn. De knoop moet goed herkenbaar zijn om correct/incorrecte legging te herkennen. daaruit volgt ook dat hoe simpeler de knoop hoe beter deze zal voldoen. Ingewikkeld uitziende knoopconstructies kunnen er indrukwekkend uitzien maar totaal omgeschikt zijn voor klimmen. Ook is belangrijk te weten dat een knoop altijd het touw of band zal verzwakken.

Eerst maar eens de zaksteek in beeld, hier gelegd in een uiteinde van een lus van het klimtouw. Zoals je ziet een simpele manier om een lus in een touw-uiteinde te maken.

Toepassingen

De zaksteek is goed te gebruiken om prusiktouwtjes af te knopen. De belangrijkste toepassing van de zaksteek is echter het verbinden van twee touwen voor een abseil. Deze touwen moeten dan wel van gelijke diameter zijn, dus b.v. een dubbel- of twintouw of twee enkeltouwen. De vrije touwuiteinden zeker 20 cm lang houden en de knoop goed dichttrekken door alle vier de uiteinden apart aan te trekken. Het is een kleine compacte knoop die daardoor minder snel verklemt bij het neertrekken na de abseil, en de knoop richt zich mooi over rotskantjes en verhaakt zich minder snel. Let op: bij multi-pitch abseilen op elke standplaats de zaksteek opnieuw controleren en zonodig aantrekken.

Nadelen

Ieder voordeel heeft zijn nadeel, dus ook iedere knoop. Zo is de verzwakking door deze knoop in een touw bijna 50%. Dat speelt vooral een rol bij het afknopen van (dyneema) bandschlinges voor je zelfzekering, deze kunnen dan bij een val in je zelfzekering tot breuk belast worden. Volg deze link voor meer informatie!

Vroeger werd de zaksteek gebruikt om borst- en heupgordel met elkaar te verbinden, maar toen bleek dat de knoop bij dat gebruik gedurende de dag zich kon loswerken is daar een andere methode voor gekozen. De zaksteek is na flinke belasting bijna niet meer los te krijgen, daarom minder geschikt als inbindknoop. Daar hebben we de achtknoop voor, het onderwerp van de volgende editie van De Knoop!

Heb je vragen naar aanleiding van dit artikel? Stuur dan een mailtje naar: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.